De Wenterswieker

Winterswijk profileert zich vandaag de dag met grote trots als de bakermat van Piet Mondriaan. Wie door het centrum van dit dorp in de Achterhoek wandelt, kan simpelweg niet om zijn naam heen. Toch schuilt er een fascinerende paradox in deze lokale trots: het abstracte werk waar Mondriaan wereldberoemd mee werd — de iconische composities met strakke zwarte lijnen en primaire kleuren zoals we die kennen van De Stijl — ontstond pas vele jaren nadat hij de regio had verlaten.

WINTERSWIJK – Vandaag, op 2 juni 2026, is het officieel: onze eigen ‘Bataaf’ viert haar 225e verjaardag. Terwijl de wieken vrolijk door de blauwe Achterhoekse lucht snijden, staat het dorp stil bij een icoon dat al tweeënhalve eeuw de rug recht houdt.

WINTERSWIJK – Vergeet de Veronica-slogan uit de vorig-eeuwse doos. In Winterswijk hebben we onze eigen variant: Je bent wild en je jongt wat! Terwijl de rest van de Achterhoek zich zorgen maakt over vergrijzing en krimp, trekken de Winterswijkse dames de gemiddelde leeftijd keihard omlaag. Met een gemiddelde leeftijd van 28 jaar en 5 maanden bij de eerste baby, zijn onze kersverse moeders opvallend jong. Krimp? Hoezo krimp? Er is sprake van een heuse Winterswijkse babyboom, maar dan anders!

De inkt van de stembiljetten is amper droog, of de Winterswijkse kiezer krijgt alweer een ijskoude emmer politiek opportunisme over zich heen gegoten. Na welgeteld één schamele raadsvergadering houdt raadslid Jolanda Mentink het al voor gezien bij 'Voor Winterswijk'. De grootste partij wordt zonder blikken of blozen bij het grofvuil gezet. Haar 220 voorkeursstemmen? Die neemt ze doodleuk mee in haar handtas naar de VVD. Mentink volgt naar eigen zeggen haar "gevoel". De realiteit? Het riekt naar ordinaire zetelroof en politiek gelukszoekerschap.

In het hart van de Achterhoek, ver weg van de gouden kranen van Dubai en de overbevolkte jachthavens van de Côte d’Azur, ligt het ware paradijs op aarde waar rocklegende Angus Young zijn ultieme rustplaats heeft gevonden: het nuchtere Aalten.

De grote vraag die als een donkere wolk boven de Achterhoek hangt, is simpel: waar trekken we de grens? Het mantra "bouwen, bouwen, bouwen" klinkt in Den Haag als een heilige opdracht, maar hier in Winterswijk voelt het als een doodvonnis voor het landschap. Zolang Nederland in dit tempo volloopt, blijft de druk op de ketel staan. En wie zijn de lachende derden? De projectontwikkelaars.

Daar komen ze hoor, de grote denkers uit de hoofdstad. Je herkent ze direct bij de bakker: ze dragen linnen jasjes in de kleur van ongebleekt haverstro en kijken met een mengeling van medelijden en fascinatie naar onze nuchtere gezichten. Ze zijn Winterswijk niet komen bezoeken; ze zijn gekomen om ons te ‘redden’ van onze eigen eenvoud.

Terwijl de gewone Winterswijker zich druk maakt over de energierekening of de wachtlijst voor een betaalbare woning, wordt er in de achterkamertjes van het raadhuis aan een heel ander scenario gewerkt. Het is een publiek geheim dat de linkse kerk heimelijk droomt van een grootse transformatie. In hun visioenen is Winterswijk niet langer dat eigenzinnige dorp in de Achterhoek, maar een progressieve proeftuin waar de grenzen wagenwijd openstaan.

Mensen vragen mij weleens: “Gerrit, waarom rijd je nog wel eens de bebouwde kom van Winterswijk uit richting Aalten?” Dan zucht ik diep, poets mijn schoenen nog eens op en zeg: “Antropologie, jongen. Pure antropologie.” Want laten we eerlijk zijn: zodra je de borden van de gemeente Aalten passeert, voelt het alsof de tijd niet alleen stilstaat, maar zelfs een dutje doet. Het is daar prachtig hoor, dat moet ik ze nageven. Die smalle straatjes, die authentieke huisjes... het is net een openluchtmuseum. Maar het verschil met ons Wenters is simpel: wij hebben een museum (Villa Mondriaan), zij zijn het museum. In Aalten zijn ze gezegend met een bewonderenswaardige eenvoud van geest. Terwijl wij in Winterswijk debatteren over 26 moderne appartementen in de oude MAS en de transformatie van ons stedelijke hart, zijn ze in Aalten al in extase als de plaatselijke bakker een nieuwe soort krentenwegge introduceert. Ontwikkeling is daar een woord dat ze alleen uit de krant kennen – die ze waarschijnlijk drie dagen later pas lezen omdat de postkoets vertraging had. Ik liep er laatst door het centrum en ik moet zeggen: het heeft wat. Het is er zo… overzichtelijk. Geen stadse fratsen, geen pretenties. Je ziet aan de blik van de gemiddelde Aaltenaar dat de grootste zorg van de dag is of de buurman zijn heg wel op de juiste hoogte heeft gesnoeid. Het is aandoenlijk, echt waar. Alsof je naar een natuurdocumentaire kijkt over een volkstam die nog nooit van breedbandinternet heeft gehoord. Maar we moeten niet te hard oordelen. Ik zeg altijd maar zo: een Aaltenaar is ook een mens. Hoe onderontwikkeld ze daar in die heuvels ook mogen lijken, ze hebben gevoelens. Ze voelen ook de regen, ze voelen ook de wind, en ze voelen diep van binnen ongetwijfeld die knagende jaloezie als ze over de markt in Winterswijk lopen en beseffen dat de wereld écht groter is dan de kerktoren van de Helenakerk. Dus ja, ik gun ze hun rust. Hun prachtige, stille, stilstaande Aalten. Terwijl wij hier in Winterswijk het erfgoed van morgen bouwen, mogen zij de bezems van gisteren blijven binden. Het houdt de balans in de Achterhoek gezond: wij de visie, zij de nostalgie. En als ze het even niet meer begrijpen, mogen ze best even bij ons over de schutting kijken. We leggen het ze graag uit. Heel langzaam natuurlijk. Gerrit

WINTERSWIJK – In een tijd waarin woningnood vaak ten koste gaat van historische stadsgezichten, kiest de gemeente Winterswijk voor een ander pad. De recente vergunningsaanvraag voor de transformatie van de voormalige Middelbare Agrarische School (MAS) aan de Haitsma Mulierweg 36 is meer dan alleen een bouwproject; het is een schoolvoorbeeld van hoe we ons erfgoed voor de toekomst kunnen behouden.

Als je de Randstedeling mag geloven, begint de beschaving ergens bij de ring van Amsterdam en houdt het na de Utrechtse Heuvelrug wel zo’n beetje op. Daar, in dat verre oosten, zou het leven stilstaan. Wij zijn in hun ogen misschien niet ‘modern’ of ‘hip’ genoeg, maar wie de moeite neemt om de N318 af te rijden, merkt dat we hier iets hebben wat zij allang kwijt zijn: rust. Pure, onversneden rust. Welkom in Wenterswiek. Ja, we zitten in een uithoek. Dat noemen ze in de Randstad een nadeel, maar wij weten wel beter. Het is onze grootste kracht. Het is als die oude arbeiderswoningen van vroeger: het huisje zelf was misschien klein en bescheiden, maar er zat een enorme groene tuin bij. Een paradijs achter de achterdeur. Zo is Winterswijk ook. We zijn de achtertuin van Nederland, een plek waar de stress van de snelweg en de constante bewijsdrang van de stad als sneeuw voor de zon verdwijnen. In Wenters ben je gewoon nog een mens, geen nummertje of een LinkedIn-profiel op pootjes. Hier heerst de 'gewoonheid'. Geen pretenties, maar oprechte gezelligheid. Het is een soort veiligheid die elders alleen nog in nostalgische herinneringen bestaat. Als je hier door het coulisselandschap fietst, voel je de rijkdom die niet in euro’s uit te drukken is. De geur van vers gras, het groetende knikje van een buurman, de stilte die hier nog écht stil is. Voor de 'nieuwkomers' — de mensen die de drukte ontvluchten — voelt Winterswijk vaak als thuiskomen op een plek waar ze nog nooit zijn geweest. Ze verbazen zich over het gebrek aan ellebogenwerk. Hier hoef je niet de slimste of de modernste te zijn; hier mag je gewoon wesjen. Laat de Randstad maar rennen en vliegen. Laat ze maar denken dat het in de uithoek saai is. Terwijl zij vaststaan in de file en in de rij voor een havermelk-latte, zitten wij hier in onze grote groene tuin. Met de benen op tafel en een tevreden glimlach. Want wij weten: nergens voelt het zo vertrouwd als hier. In Wenterswiek binn’ wi’j thuus. En dat is de grootste rijkdom die een mens zich kan wensen.

In Winterswijk, of ‘Wenters’ voor de ingewijden, hebben we een uniek kompas. Waar de rest van Nederland naar de Randstad kijkt, staat onze nek standaard 45 graden naar het oosten gedraaid. We leven hier namelijk in een permanente economische polonaise over de grenslijn.

Wie wel eens een middagje op de Lappenbrink heeft doorgebracht of over de zaterdagmarkt heeft geslenterd, weet precies wat ik bedoel. Terwijl ze in de grote steden met oogkleppen op en een koptelefoon tegen hun schedel geplakt over straat denderen, altijd gehaast en altijd op weg naar een afspraak die gisteren al had moeten plaatsvinden, gaat het er in Winterswijk heel anders aan toe. De Winterswijker is namelijk gezegend met een aangeboren soort vriendelijkheid die ze in de Randstad allang vergeten zijn. Daar ben je een voorbijganger, hier ben je een mens. In de grote stad is op jezelf zijn verheven tot een kunstvorm en wonen mensen er tien jaar naast elkaar zonder elkaars voornaam te kennen. De arrogantie van de drukke kosmopoliet spat er vaak vanaf, alsof ze totaal geen tijd voor je hebben omdat hun luxe koffie anders koud wordt. Nee, doe mij dan maar de nuchtere hartelijkheid van de Achterhoeker. Hier is het nog heel gewoon om elkaar in de Misterstraat even gedag te zeggen, ook al ken je elkaar alleen van gezicht. De Winterswijker is benaderbaar en behulpzaam. Heb je een lekke band bij het Woold, dan staat er binnen vijf minuten iemand naast je met een gereedschapskist en een sterk verhaal. Het is die ongedwongenheid die ons dorp zo leuk maakt. Of je nu bij de bakker staat of een biertje drinkt bij een van de terrasjes op de Markt, er is altijd ruimte voor een praatje. Het is geen gemaakte beleefdheid, maar echt naoberschap waarbij we niet interessant hoeven te doen met dure woorden of ingewikkelde trends. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg, maar doe het wel met een glimlach. Die vrolijkheid zit in de kleine dingen, zoals de buurman die even je heg meesnoeit, de marktkoopman die een extra grapje maakt, of de spontane proost als je op een zwoele zomeravond door het buitengebied fietst. In een wereld die steeds harder en anoniemer lijkt te worden, is de aardigheid van de Winterswijker een baken van rust. We zijn trots op onze eigenheid en die trots delen we graag met iedereen die de moeite neemt om even echt contact te maken. In Winterswijk ben je geen nummer, maar een bekende. En dat is precies de reden waarom die stugge stadsbewoners, zodra ze hier eenmaal geland zijn, hun arrogantie vaak sneller verliezen dan een blad van een boom in de herfst. Want tegen de oprechte vriendelijkheid van de Wenterswieker is geen enkele stadse kou bestand!

In het hart van Winterswijk, precies op de hoek waar de Ratumsestraat de Whemerbeek kruist, staat een gebouw dat de tijd lijkt te tarten. Het pand op nummer 10, in 1909 gebouwd in opdracht van winkelier Gerrit Hendrik te Kortschot, is niet zomaar een winkel; het is een architectonisch statement. Ontworpen door de invloedrijke architect Jacob Johannes Post, vormt dit rijksmonument al meer dan een eeuw een onmisbaar ankerpunt in ons centrum.

Daar stonden we dan, de mannen van de buurtschappen en ik, op de dag dat de vlaggen bij het raadhuis weer eens wapperden voor de bühne. Baukje Dijkstra, vers uit de diplomatieke kringen van Buitenlandse Zaken, werd met veel ceremonieel geïnstalleerd. Een D66’er als opvolger van de GroenLinks-burgemeester die we net kwijt waren. Het voelt niet als een nieuwe start; het voelt als een herhaling van zetten waar niemand hier op heeft gestemd.

WINTERSWIJK – In Theater De Storm werd afgelopen donderdag de rode loper uitgerold voor wat op het eerste gezicht een stralend nieuw begin leek. Baukje Dijkstra werd officieel beëdigd als burgemeester van Winterswijk. De commissaris van de Koning, Daniel Wigboldus, sprak met een knipoog over haar achtergrond, maar voor de kritische toeschouwer voelde de feestvreugde eerder als het orkest op de Titanic: prachtig gespeeld, maar het schip maakt vervaarlijk slagzij naar links.

Wie vandaag de dag de trein pakt in Winterswijk, staat op een plek die ooit een van de belangrijkste spoorwegknooppunten van Nederland was. Het monumentale stationsgebouw uit 1878 is een prachtig voorbeeld van de eclectische bouwstijl, met neoclassicistische details en elegant houtsnijwerk dat bijna doet denken aan een Zwitsers chalet. Het werd gebouwd in opdracht van de Nederlandsch-Westfaalsche Spoorweg-Maatschappij (NWS), mede gefinancierd door de invloedrijke Winterswijkse textielfabrikant Jan Willink.

Terwijl de gemiddelde Winterswijker nog gelooft in de nuchtere rust van het Achterhoekse landschap, trekken donkere wolken zich samen boven ons dorp. We kijken naar de grote steden in Nederland en zien de toekomst die ons wacht als we niet onmiddellijk de ogen openen. De kosmopolieten en de progressieve elite hebben van steden als Amsterdam en Rotterdam een waarschuwend voorbeeld gemaakt: gebieden die onleefbaar zijn geworden door een giftige cocktail van naïviteit en wegkijken. De grote steden zijn de proeftuinen geweest van een mislukt experiment. De islamisering van deze wijken is geen angstige fantasie, maar de dagelijkse realiteit van parallelle samenlevingen waar de westerse waarden bij het grofvuil zijn gezet. Wat we daar zien is een invasie van onverdraagzamen, een proces dat onvermijdelijk leidt tot de openlijke jodenhaat die nu weer de kop opsteekt in onze straten. Het is een ideologie die geen ruimte laat voor de ander, maar die door de politiek correcte kerk met open armen is binnengehaald. Wij in Wenterswiek lopen het gevaar de volgende slachtoffers te worden. We gedragen ons als de spreekwoordelijke kreeft die langzaam wordt gekookt. Het water wordt graad voor graad warmer — een nieuwbouwprojectje hier, een D66-burgemeester daar, een 'bescheiden' opvanglocatie ergens anders — en voor we het weten is het te laat om nog uit de pan te springen. Onze eigen naïviteit is ons grootste vijand. De domheid om te denken dat de ellende van de Randstad aan onze gemeentegrens zal stoppen, is levensgevaarlijk. De progressieven die nu naar Winterswijk vluchten omdat hun eigen steden onbewoonbaar zijn geworden, nemen precies de mentaliteit mee die de problemen daar heeft veroorzaakt. Ze willen hier de rust, maar ze importeren de ideologie van de multiculturele utopie die overal elders is geklapt. Ze praten over tolerantie terwijl ze de poorten openzetten voor een cultuur die allesbehalve tolerant is naar onze manier van leven, onze tradities en onze veiligheid. Laten we leren van de puinhopen in de rest van het land. De landelijkheid en de authentieke ziel van ons dorp zijn niet bestand tegen een actieve agenda van islamisering en de nivellering door kosmopolieten. Als we toestaan dat de grote-stads-problematiek naar de Achterhoek wordt geëxporteerd onder het mom van 'hulpvaardigheid' of 'vooruitgang', dan plegen we collectieve zelfmoord op onze cultuur. Het is tijd om de rug te rechten. Winterswijk moet een onneembare vesting van gezond verstand blijven. We hebben geen behoefte aan de politieke prietpraat van wereldvreemde bestuurders die onze veiligheid opofferen op het altaar van hun eigen morele verhevenheid. Laten we ons mooie Wenterswiek beschermen tegen de golf van onverdraagzaamheid die elders al alles heeft verwoest. Voor onze kinderen, voor onze veiligheid en voor het behoud van alles wat ons dierbaar is: stop de waanzin voordat de pan overkookt.

Een alternatieve blik op de Europalaan: waar in Winterswijk de sloopkogel regeert, laat dit voorbeeld zien hoe renovatie van bestaande bouw de karakteristieke jaren '60-esthetiek kan behouden én verduurzamen voor de toekomst.

Dames en heren, houd uw portemonnee vast en controleer de profieldiepte van uw banden, want de uitslag is binnen. De politieke arena van Winterswijk is niet langer een stoffig archief, maar is officieel omgetoverd tot een showroom voor occasions. Tom van Beek is de grote winnaar, en hij deed dat met de onweerstaanbare uitstraling van een man die u tegelijkertijd drie kilo bananen én een Opel Astra uit 2004 met ‘slechts een klein deukje’ kan verkopen.

Als je de verhalen van de lokale 'gangsters' mag geloven, is de B.H. Heldtstraat het Rotterdam-Zuid van de Achterhoek. Een plek waar de wetten van de straat gelden en waar je als buitenstaander alleen durft te komen als je testament is bijgewerkt. Maar wie een middagje op een bankje in Plan Noord gaat zitten, ziet al snel dat de vergelijking met echte achterstandswijken mank gaat op een manier die bijna aandoenlijk is.

WINTERSWIJK – Heeft u hem al gezien? Die zilveren hazewindhond op de gevel van het raadhuis? Hij kijkt altijd vooruit, alert en klaar om te springen. Jarenlang hing hij daar maar wat te blinken in de zon, maar vanaf vandaag krijgt hij een stem. Welkom bij De Wenterswieker.